logo
[Strona_główna-
-main site
]
[O_mnie--about me]
[Foto--photos]
[Rysunki--drawings]
[ORKAN]
[AK-176M]
[OKSYWIE]
[FASTA-4M]
[WKM-B]
[AK-630M]
[MR-104 RYŚ]
[AK-230]
[SABA]
[BOLKO]
[DRUŻNO]
[CYKLON]
[458]
[Północny]
[STRAŻAK-14]
[B-415]
[ODYS+ARION]
[Kontakt--contact]
Copyright (C) 2011-2018    Ryszard Chrzanowski      Wszelkie prawa zastrzeżone
strona aktualizowana dn: 08.VI.2017 r
www.rch-gdy.pl
ORP "ODWAŻNY"   nr burtowy "458"

                 
kuter torpedowy duży
    Na początku lat sześćdziesiątych XX wieku, w ramach modernizacji floty, postanowiono podjąć w Polsce budowę szybkich okrętów uderzeniowych. Modernizacja floty miała opierać się o własny potencjał naukowo-badawczy. Okręty miały być wyposażone w broń klasyczną.
W tym programie były też kutry torpedowe.
    Dokumentację prototypowej jednostki opracowano w CBKO-2 w Gdańsku.
Budowa została zlecona Stoczni Pólnocnej w Gdańsku. Przekazanie pierwszej jednostki
odbyło się 11 czerwca 1965 roku. Okręt otrzymał imię "Blyskawiczny" oraz numer burtowy 451.
   Była to w zasadzie jednostka doświadczalna. Po przeprowadzeniu szeregu prób rozpoczęto produkcję seryjną. Jednostki seryjne różniły się znacznie od prototypu. Były znacznie większe oraz miały inną architekturę.
   Na tych kutrach torpedowych dużych zainstalowano szereg niekonwencjonalnych rozwiązań
i wyposażenia. Napęd tworzyła, niekonwencjonalna w tamtych latach, siłownia wyposażona
w silniki oraz w turbinę TM-1 z silnika samolotu odrzutowego "LIM", którą dostosowano do pracy w warunkach morskich. Także np. tradycyjne koło sterowe zastąpiono kolumną sterową typu lotniczego. W konstrukcji kutra widać wpływy lotnicze a zwłaszcza biura konstrukcyjnego prowadzonego przez Tadeusza Sołtyka, konstruktora samolotu "ISKRA".
   Duże kutry torpedowe budowano ze stopów aluminiowych. Przysporzyło to dużo problemów natury konstrukcyjno-technologicznych. Kutry rozwijały bardzo duże prędkości dochodzące do 60 węzłów. Powstawały bardzo duże naprężenia, które powodowały pełzanie materiałów oraz pękanie konstrukcji.     Wtedy technologia stopów nie była tak rozwinięta jak dziś, nie znano wszystkich pułapek nowego materiału. Bardzo duże prędkości osiągane przez kutry były też przyczyną powstawania kontuzji wśród załogi ich obsługujących. Załoga musiała przebywać
w odpowiednich fotelach przypięta pasami.
 
Zbudowano ogółem 9 jednostek:
           1. ORP "BŁYSKAWICZNY"  -- numer burtowy  451
           2. ORP "BITNY"                     -- numer burtowy  452
           3. ORP "BYSTRY"                 -- numer burtowy  453
           4. ORP "DZIELNY"                -- numer burtowy  454
           5. ORP "DZIARSKI"              -- numer burtowy  455
           6. ORP "SPRAWNY"             -- numer burtowy  456
           7. ORP "SZYBKI"                   -- numer burtowy  457
           8. ORP "ODWAŻNY"             -- numer burtowy  458
           9. ORP "ODPORNY"             -- numer burtowy  459
Porady praktyczne:
   Poniższa tabela pomoże wybrać odpowiednią podziałkę modelu.
  długość
modelu (cm)
szerokość
modelu (cm)
zanurzenie
modelu (cm)
wyporność modelu (kg) średnica
śrub (mm)
ostęp wręgowy (mm)
podziałka
1:50
~50,2 ~15,8 ~4,8 ~0,750 f17,1
f14,5
50,0
podziałka
1:25
~100,5 ~31,6 ~9,7 ~6,00 f34,2
f29,0
100,1
podziałka
1:20
~125,6 ~39,5 ~12,1 ~11,750 f42,7
f36,2
125,2
podziałka
1:15
~167,5 ~52,7 ~16,2 ~27,850 f57,0
f48,3(3)
166,9
podziałka
1:12
~209,3 ~65,9 ~20,2 ~54,400 f71,2
f60,4
208,6
Rysunki zostały wykonane na podstawie stanu faktycznego jednostki w 1991  roku,
która znajduje się w Muzeum im. Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej

Plany modelarskie składają się z 8 arkuszy formatu A1.
            plan generalny - podziałka 1:50
            linie teoretyczne - podziałka 1:25, 1:50
            pozostałe w podziałce 1:25 i 1:12,5

Rysunki lub szczegóły mogę opracować w innych podziałkach.
Szczegóły do uzgodnienia.

Do planów są dodawane fotografie na płycie CD
około 170 sztuk zdjęć czarno-białych wykonanych w roku 1991.
  
Malowanie pokazane jest na rysunkach. Części bez podanej barwy należy malować kolorem szarym ochronnym stosowanym w Marynarce Wojennej.

Więcej danych o konstrukcji kuta torpedowego jest w opisie, który jest dodawany do pakietu rysunków modelarskich.
Rysunki modelarskie kutra torpedowego dużego "458" były opublikowane w miesięczniku "Modelarz" w numerach 1 i 2 w roku 1994 w zmniejszonej podziałce w ilości pięciu arkuszy.
Na podstawie planów modelarskich kutra torpedowego dużego ORP "ODWAŻNY" mojego autorstwa, wydawnictwo DRAF MODEL opracowało i wydało w roku 2015 model kartonowy kutra torpedowego w podz.1:50.
Więcej o modelu kartonowym patrz: http://www.drafmodel.pl.
ORP ODWAŻNY ORP ODWAŻNY